GJALT PILAT

Vormgever/designer Gjalt Pilat woont en werkt in Twijzel. Hij werd geboren in 1949 in Buitenpost, komt uit een groot gezin en begon zijncarrière als etaleur. In 2011 won hij de Vredeman de Vriesprijs voor Vormgeving met zijn tafel uit de serie “Pake Sytse”. Volgens de jury valt hij op door “Eigenheid, eigenzinnigheid, puurheid, ambachtelijkheid en een door de jaren heen volgehouden hoge kwaliteit. Daarbij stoort hij zich niet aan trends en is trouw aan zichzelf. Zijn werk is puur, ambachtelijk, sober. De kracht van eenvoud. Hij brengt de dingen terug tot hun meest elementaire vorm en daarmee staat hij met twee benen in de Nederlandse traditie.” Ter gelegenheid van deze prijs werd Gjalt Pilat uitgebreid geïnterviewd voor De Moanne. Op 2 september 2013 werden aan Gjalt in zijn werkplaats door de Keunstkrite nog wat aanvullende vragen gesteld.

Hoe blijf je jezelf als je aan de ene kant met je hoofd boven het maaiveld uitsteekt en iedereen zegt “doe maar gewoon” en je aan de andere kant internationaal bekend bent en grote prijzen wint? Met je ene been in de ene wereld en met je andere been in de andere wereld staan. Zo voelt dat tenminste wel. Ik kan goed schakelen en af en toe sluit ik me helemaal af. Vooral als ik intensief met een nieuw project bezig ben, dan ben ik alleen daar mee bezig. Ik probeer gewoon mezelf te zijn, altijd en overal.

Je werk heeft een verstilde schoonheid. Sober en luxe tegelijk. Dat moet ook in jou aanwezig zijn. Alles heeft wel mijn handtekening, ja. Ik heb veel prikkels om me heen (wijst op het materiaal in zijn werkkamer) en kom natuurlijk overal met heel veel in aanraking (we komen veel op beurzen), maar uiteindelijk ben ik vooral dienstbaar aan de klant. We zijn nu bijvoorbeeld bezig met een grote opdracht van een Boeddhistisch stiltecentrum in Duitsland, een groepsaccomodatie waar we alle kamers in mogen richten. Daar trekken we anderhalf jaar voor uit. Een heel proces.

In het interview met De Moanne wordt gesproken over “it Fryske produkt”. Hoe kun je dat omschrijven? Ik zou het niet weten. Je bent natuurlijk een gewone Friese jongen, hier geboren en getogen en altijd gebleven. Of het nou in belijning zit of in materiaalkeuze, ik weet het niet. Eigenlijk moet je aan iemand anders vragen wat het is.

Het is in elk geval niet Barok. Dat is het zeker niet nee. Toch een bepaalde bescheidenheid misschien. Ik ben een autodidact en maak wat ik mooi vind. Nuchter ook.

De winkel gaat dicht. Ja, met enige weemoed toch wel. Maar biedt ook weer nieuwe mogelijkheden. De verkoop gaat nu via andere woonwinkels zoals onder andere Home Center in Wolvega. Daar wordt een deel met onze Pilat & Pilat– meubels ingericht en ter informatie een foto wand over de productielijn in Bosnië. Wij houden de showroom en een klein winkeltje met accessoires hier in Twijzel en natuurlijk de ontwerpafdeling. Betekent dat er ook letterlijk ruimte komt voor andere dingen. Ik zou best wat meer met kunst en cultuur willen doen en heb daar ook wel ideeën over.

Interessant. We hebben hier al een paar keer een theateruitvoering gehad. Dat vind ik leuk. Exposities en muziek, Rondje Kunst(zinnig) van de Keunstkrite. We hebben de ruimte, de faciliteiten. Een prachtig restaurant annex interieurcafé..waarom niet? Ik ga alleen zelf die kar niet meer trekken. Daar wil ik andere mensen, zoals jullie, graag de kans voor geven.

Gaat Kristien je opvolgen? Ik hoop het, in elk geval creatief, ja. Ik ben ook een handelaar, een zakenman en dat past niet bij Kristien, wil ze ook niet. Ze is heel getalenteerd, ontving onlangs in Duitsland een belangrijke vormgeversprijs voor een van haar ontwerpen voor woonaccessoires. Bij ons doet ze ook de fotografie, de website en heeft ze de nieuwe catalogus gemaakt. Dat soort dingen vindt ze leuk.

Welk jong talent moeten we in de gaten houden (behalve natuurlijk Kristien)?
Bas van der Veer uit Eindhoven. Wij hebben een ontwerp van hem opgenomen in de productie. Samen met Kristien is hij bezig een stoel te ontwikkelen.

Gjalt: “Ben je al in het nieuwe Fries Museum geweest? Nee. Gjalt vertelt dat hij uitgenodigd is voor de opening op 13 september. De prijswinnende tafel Pake Sytse staat daar in de directiekamer en ook andere meubels hebben hun weg naar het Museum gevonden. Terecht volgens De Keunstkrite: het werk van een grote Friese designer mag eenvoudig niet ontbreken.

Je hebt in 2011 de Vredeman de Vriesprijs voor Vormgeving.
Ja. We waren gevraagd om mee te doen. (Ik zou daar zelf niet zomaar op inschrijven). Binnenkort wordt de prijs weer uitgereikt en ook dit jaar zijn we gevraagd om producten in te zenden. Hebben we, na herhaald verzoek omdat er weinig producten waren, toch maar gedaan. Ik vind het belangrijk om dergelijke initiatieven, zoals prijzen voor ontwerp et cetera, te steunen. We hebben een paar stukken aangeleverd. Kristien heeft een wandmeubel ingestuurd. We wachten het rustig af.”